Masterclass Bestuursprocesrecht Sociaal Domein

Effectief procederen in zaken in het sociaal domein

De rode draad van deze cursus is hoe het college het beste kan reageren op argumenten in bezwaar en beroep van burgers en/of hun gemachtigden. Daarbij uitgaande van de onderzoeksplicht van het college versus de aantoonplicht van de cliënt bij de totstandkoming van besluiten op aanvraag en ambtshalve besluiten en gezien de samenhang tussen de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Participatiewet (Pw), de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) en de Jeugdwet (Jw).

In deze cursus zal ingegaan worden op allerlei bestuursprocesrechtelijke aspecten die een rol spelen bij de beoordeling in bezwaar en de rechterlijke toetsing van besluiten o.g.v. de Pw, Wmo 2015 en de Jw.

Hierbij zal nadrukkelijk ook worden stil gestaan bij de rechterlijke toetsing van de wettelijke grondslag van deze besluiten, voor zover die is gelegen in gemeentelijke verordeningen, nadere regels en (wetsinterpreterende) beleidsregels dan wel buitenwettelijk beleid. Inzicht in deze toetsing van regelgeving is essentieel. Onrechtmatigheid van lokale regelgeving en beleidsregels tast direct de rechtmatigheid van de genomen besluiten aan en dus is het goed te weten voor een procesvertegenwoordiger hoe de rechter dit lokale regelgevend kader toetst. Hierbij zal uitgebreid ingegaan worden op de jurisprudentie van de Centrale Raad van de Beroep en rechtbanken.

Programma op hoofdlijnen:

Algemeen kader

  • Besluiten op aanvraag en ambtshalve besluiten
  • De verplichting om te beschikken en de gevolgen van niet beschikken
  • Het begrip (nieuw) rechtsgevolg

De ontvankelijkheidstoets in beroep


  • Procedurele kaders van de aanvraag o.g.v. de Awb in relatie tot de Pw, Wmo 2015 en Jw:
    • De melding in de Wmo 2015 als constitutieve voorwaarde voor een aanvraag
    • De vormvrije indiening van een aanvraag;
    • De verlate aanvraag => bevoegdheid tot het opleggen van een nieuwe melding ?
  • Het besluitbegrip in de Awb (i.h.b. de rechtsgevolgtoets) in relatie tot:
  • Het onderscheid tussen “feitelijke handeling” en het begrip “besluit” en de
  • Welke rechtshandelingen van het bestuursorgaan hebben besluit-karakter en welke niet ?
  • Bekendmaking van besluiten i.s.m. betwisting van ontvangst i.s.m. de niet-tijdige indiening van een bezwaarschrift
  • Wie is belanghebbende (wat bij situaties van een minderjarige of een naast familielid met een financieel belang die een BB-procedure wil voortzetten van een overleden Pw-gerechtigde)?
  • Bestaat er procesbelang (hoe om te gaan met principiële verweren in verband met de bezwaren tegen de rechtmatigheid van wet- en regelgeving)
  • Procesbelang bij een besluit – wat is dat in het kader van de Pw, Wmo 2015 en Jw?
  • Procesbelang, specifiek i.v.m. een indicatiebesluit Wmo 2015 / Wlz
  • Mandaat en besluiten – De “publieke taak”-jurisprudentie in de Pw en Wmo 2015: grenzen aan overdragen en mandateren van taken en besluitvorming aan private handhavingsbureaus of private zorgaanbieders

De reikwijdte van de toetsing in bezwaar en de rechterlijke toetsing

  • De beslissing in bezwaar:
    • De plicht tot volledige heroverweging
    • Onderscheid tussen toetsing ex nunc en toetsing ex nunc
    • Het verbod van gesplitste besluitvorming
  • Het omvang van geding in beroep:
    • Het besluit op bezwaar en wat daartegen is aangevoerd zijn het voorwerp van het beroep (binnen- en buitengrens van het geschil)
    • Procedurele eisen t.a.v. de gronden in beroep in samenhang met het onderscheid tussen de feitelijke gronden en de rechtsgronden van het bestreden besluit
    • De bevoegdheid van de rechter om ambtshalve de feiten aan te vullen
    • De substantiëringsplicht van de indiener van beroep m.b.t. nieuw aangevoerd bewijsmateriaal in beroep
  • De deelaspecten van de rechterlijke toetsing van besluiten in beroep
    • Het beoordelingsschema in beroep
    • Het onderscheid tussen de ambtshalve toetsing en de niet-ambtshalve toetsing: - welke elementen van het beroepschrift vallen onder welke wijze van toetsing?
    • Het onderscheid tussen volle en terughoudende rechterlijke toetsing van het bestreden besluit - welke elementen vallen onder welke wijze van toetsing?
  • De reikwijdte van de rechterlijke toetsing t.a.v. gemeentelijke verordeningen en beleidsregels (inclusief wetsinterpreterende beleidsregels)
    • De rechterlijke toetsing van gemeentelijke verordeningen en beleidsregels
    • Toetsing van wetsinterpreterende beleidsregels
    • Welke aspecten bij de rechterlijke toets van beleidsregels en de uitvoering ervan, vallen onder de volle toets dan wel onder de terughoudende/marginale toets ?
    • De rechterlijke toetsing van buitenwettelijk beleid
  • Bijzondere onderwerpen in de rechterlijke toetsing
    • Verzwaarde rechterlijke toetsing van deskundigheidsadviezen n.a.v. internationaal recht;
    • Gewijzigde jurisprudentie inzake de herhaalde aanvraag o.g.v. art. 4:6 Awb;
    • De rechterlijke toetsing in voorlopige voorziening-zaken

Leerdoelen

  • kennisnemen van allerlei bestuursprocesrechtelijke aspecten
  • leren hoe het beste te reageren op argumenten in bezwaar en beroep
  • weten wat het belang is van de onderzoeksplicht van het college en de aantoonplicht van de client
  • weten hoe de rechter de wettelijke grondslag van besluiten toetst
  • het kunnen toepassen van het geleerde in de praktijk

Inschrijven via website van de opleider

Soort opleiding

Soort inschrijving

Taken

Niet van toepassing In beeld brengen van de vraag en (persoonlijke) situatie

Niet van toepassing Het voeren van een intakegesprek

Niet van toepassing Evalueren

Niet van toepassing Handhaven

Niet van toepassing Afspreken van doel- en actiebepalingen

Vakvolwassen Bijdrage aan beheer en beleid van de organisatie

Vakvolwassen Eigen deskundigheid bevorderen

Niet van toepassing Bewaken van afspraken

Vakvolwassen Uitvoering

Niet van toepassing Rapporteren


Kennisgebieden

Niet van toepassing Integrale dienstverlening

Vakvolwassen Wet- en regelgeving

Niet van toepassing Begeleiding/vorm


Competenties

Vakvolwassen Creativiteit

Niet van toepassing Coachen

Vakvolwassen Zelfreflectie

Niet van toepassing Inlevingsvermogen

Niet van toepassing Plannen en organiseren

Vakvolwassen Lerende houding

Vakvolwassen Analytisch vermogen

Vakvolwassen Methodisch werken

Vakvolwassen Organisatiesensitiveit

Niet van toepassing Netwerken en samenwerken

Vakvolwassen Integriteit

Vakvolwassen Resultaatgericht

Vakvolwassen Zelfstandigheid

Vakvolwassen Evalueren en aanpassen

Vakvolwassen Flexibiliteit

Vakvolwassen Regisseren

Vakvolwassen Communiceren